Hợp âm là gì? Cấu tạo và một số loại hợp âm phổ biến

0
202

Hợp âm là gì? Hợp âm được sử dụng trong đệm hát và là thành phần chính để tạo ra nhạc nền cho giai điệu.

Hợp âm là nền tảng cơ bản cho sự hòa hợp âm nhạc, có rất nhiều loại hợp âm khác nhau, và không nhiều người biết chính xác chúng là gì và làm thế nào để tạo ra chúng. Cùng VietVocal tìm hiểu tất cả các loại hợp âm khác nhau nhé. Trước tiên chúng ta hãy tìm hiểu hợp âm là gì?

Hợp âm là gì?

Định nghĩa của một Hợp âm trong âm nhạc là bất kỳ tập hợp hài hòa nào của các cao độ/ tần số bao gồm nhiều nốt (còn được gọi là “cao độ”) được phát ra đồng thời theo một quy luật sáng tác nhất định. 

hợp âm là gì
Định nghĩa về hợp âm

Đối với trường hợp không có quy luật, thì đó sẽ không được gọi là một hợp âm mà chỉ là một Âm chồng.

Một tổ hợp âm thanh được phối chuẩn, giúp người chơi nhạc có thể nắm được các âm sắc chuẩn, qua đó tạo ra những ca khúc có âm thanh nghe hay và đong đầy cảm xúc được gọi là một Hợp âm chuẩn.

Cấu tạo của hợp âm

Có 7 nốt nhạc chính trong âm nhạc bao gồm: 

Do (C), Re (D), Mi (E), Fa (F), Sol (G), La (A), Si (H)

Hợp âm của các ca khúc hay bản nhạc đều được cấu thành dựa trên 7 nốt nhạc này.

Sẽ có các loại hợp âm phổ biến như 3 note, 4 note và 5 note sẽ được VietVocal giới thiệu vài phần sau. Để giúp các bạn hiểu được cấu tạo của hợp âm,  chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu cấu tạo của hợp âm 3 nốt ngay bây giờ:

Công thức cấu tạo nên Hợp âm (3 note):

  • Công thức cấu tạo hợp âm trưởng: 1     3     5 (từ 1 lên 3 = 2 cung; từ 3 lên 5 = 1.5 cung). 
  • Công thức cấu tạo hợp âm thứ: 1    b3    5 (từ 1 lên 3 = 1.5 cung; từ 3 lên 5 = 2 cung)

Lưu ý: “1     3     5” là bậc của âm giai, có thể hiểu đơn giản nó chính là đánh số theo thứ tự từ âm chủ để chúng ta gọi vị trí của các note dễ dàng hơn. Ví dụ như:

  • Âm giai Đô trưởng bao gồm các note: C, D, E, F, G, A, B => Bậc 1 là C, bậc 3 là E, bậc 5 là G
  • Âm giai Rê trưởng bao gồm các note: D, E, F#, G, A, B, C# => Bậc 1 là D, bậc 3 là F#, bậc 5 là A.

Ví dụ 1: Cấu tạo của các hợp âm trưởng

Theo công thức ở trên, chúng ta sẽ xét trong cấu tạo của âm giai Đô trưởng (C):

  • Cấu tạo hợp âm C trưởng: Bậc 1 là C | Bậc 3 là E | Bậc 5 là G ta có được cách bấm hợp âm C trưởng.
  • Cấu tạo Hợp âm F trưởng: Bậc 1 là F | bậc 3 là A | Bậc 5 là C.
  • Tương tự với hợp âm G trưởng.
cấu tạo của các hợp âm trưởng
Cấu tạo của các hợp âm C – F – G trưởng

Lưu ý: Tên của hợp âm gì thì bậc 1 sẽ là note trùng với tên. Các hợp âm trong cùng một âm giai được xây dựng như dòng màu đỏ là từ cấu trúc mặc định của chính âm giai trưởng).

Ví dụ 2: Cấu tạo các hợp âm Thứ

  • Cấu tạo hợp âm Am: Bậc 1 là A | Bậc 3 là C | Bậc 5 là E ta có được cách bấm hợp âm Am. 
  • Cấu tạo Hợp âm Dm: Bậc 1 là D | Bậc 3 là F | Bậc 5 là A. 
  • Tương tự với hợp âm Em.
cấu tạo các hợp âm thứ
Cấu tạo của các hợp âm Dm – Em – Am thứ

Chất lượng hợp âm 

Cũng giống như thang âm, loại hợp âm bạn chơi phụ thuộc vào các khoảng giữa mỗi nốt. Chất lượng của hợp âm ảnh hưởng đến cách phát ra âm thanh của nó, chẳng hạn như bạn có thể nói một hợp âm chính nghe vui hoặc một hợp âm phụ nghe buồn. Cùng VietVocal phân tích 5 loại chất lượng của hợp âm nhé.

Hợp âm chính

Hợp âm chính là hợp âm có nốt cách gốc của hợp âm thứ 3 (4 nửa cung). Vì vậy, trong một hợp âm C, bạn sẽ thấy một chữ E trong hợp âm trưởng, trong một hợp âm A, bạn sẽ thấy một C #.

Quãng tám và thứ tự của các nốt không quan trọng lắm, ví dụ các hợp âm sau đây đều là bộ ba chính E. Nếu bạn có hợp âm thứ 7 chính hoặc hợp âm mở rộng, hợp âm thứ 3 và thứ 7 phải là hợp âm trưởng. 

hợp âm chính
Tìm hiểu về hợp âm chính

Hợp âm nhỏ

Cũng giống như với các hợp âm trưởng, điều tạo nên một Hợp âm nhỏ là có một nốt trong hợp âm là nốt thứ 3 (3 nửa cung) cách xa gốc của hợp âm.

Ví dụ ở đây là hợp âm C thứ và bạn có thể thấy rằng khoảng giữa nốt thứ 1 và thứ 2 là quãng thứ 3. 

Trong hợp âm tetrad hoặc hợp âm mở rộng, cả thứ 3 và thứ 7 đều cần phải là thứ nhưng chúng ta sẽ nói về những thứ đó sau một chút khi chúng ta xem xét các hợp âm mở rộng.

hợp âm nhỏ
Tìm hiểu về hợp âm nhỏ

Hợp âm giảm dần

Một Hợp âm giảm dần được tạo thành từ các quãng 3 nhỏ. Vì vậy, không chỉ nốt thứ 1 và thứ 2 cách nhau thứ 3, mà nốt thứ 2 và thứ 3 cũng là nốt thứ 3 nhỏ. Điều này có nghĩa là nó cũng có quãng 5 giảm dần (6 nửa cung) trong đó. Hợp âm AC Minor sẽ có C – Eb – G, nhưng hợp âm giảm dần làm G trở thành Gb.

hợp âm giảm dần
Tìm hiểu về hợp âm giảm dần

Đối với hợp âm thứ 7 giảm dần, bạn có hai lựa chọn:

  • Một hợp âm giảm đi một nửa
  • Một hợp âm được giảm bớt hoàn toàn

Một hợp âm giảm một nửa giữ âm thứ 7, do đó nó sẽ có các nốt C – Eb – Gb – Bb. Việc giảm bớt hoàn toàn làm phẳng âm thứ 7 xuống một bậc để trở thành âm thanh được cải thiện tương đương với âm thứ 6 chính (9 nửa cung).

Hợp âm thứ 7 giảm dần AC sẽ được tạo thành từ C – Eb – Gb – Bbb (B đôi phẳng, tương đương với A).

Hợp âm tăng cường

Ngược lại với hợp âm giảm, hợp âm tăng là khi bạn lấy một hợp âm chính và nâng một nửa cung thứ 5 lên sao cho nó cách gốc 8 nửa cung. Bằng cách này, nó được tạo thành từ hai quãng 3 chính (trong đó khi giảm dần có hai quãng 3 nhỏ).

Ví dụ: Đây là bộ ba tăng cường C:

hợp âm tăng cường
Tìm hiểu về hợp âm tăng cường

Một số loại hợp âm phổ biến

Chúng ta có thể phân loại hợp âm theo một số cách khác nhau. Một cách để sắp xếp chúng là theo số lượng nốt nhạc khác nhau của mỗi hợp âm, dẫn đến việc chúng có tên khác nhau. Cùng tìm hiểu các hợp âm được gọi là gì nếu chúng có hai, ba, bốn hoặc nhiều nốt.

Hợp âm hai nốt: Dyads chord

Một hợp âm chỉ bao gồm hai nốt được gọi là một quãng hoặc một hợp âm.

hợp âm hai nốt
Tìm hiểu về hợp âm hai nốt

Về mặt kỹ thuật, bất kỳ sự kết hợp nào của hai nốt đều có thể được coi là một lỗi, nhưng những nốt phổ biến nhất mà bạn thấy có khoảng cách giữa chúng là 1/3.

Ví dụ: Một hợp âm C – E sẽ là một hợp âm gợi ý một khóa của C trưởng, bởi vì nó chứa hai trong ba nốt của hợp âm C trưởng.

ví dụ hợp âm hai nốt
Ví dụ về về hợp âm hai nốt

Hợp âm ba nốt: Triads chord

Hợp âm ba nốt là loại hợp âm phổ biến nhất trong âm nhạc. Chúng được tạo thành từ ba nốt, đó là lý do tại sao chúng được gọi là bộ ba. “Tri” trong bộ ba bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là “ba”, đó là nơi chúng ta nhận được các từ như triathlete và tam giác. 

Tam tấu được xây dựng bằng cách sử dụng ba nốt cụ thể: gốc, thứ 3 và thứ 5 với mỗi nốt cách nhau một quãng 3.

hợp âm ba nốt
Tìm hiểu về hợp âm ba nốt

Ví dụ ở đây là một bộ ba chính C với mỗi khoảng giữa các nốt là một thứ ba.

Hợp âm bốn nốt: Tetrads chord

Hợp âm có bốn nốt được gọi là Hợp âm bốn nốt hay Tetrads chord.

hợp âm bốn nốt
Tìm hiểu về hợp âm bốn nốt

Từ “tetra” có nghĩa là “bốn” trong tiếng Hy Lạp và có cùng gốc với tứ diện (một hình có bốn mặt).

Các loại hợp âm khác

Có một số loại hợp âm khác mà bạn có thể cần biết. Những loại hợp âm này rất phổ biến trong nhạc jazz.

Hợp âm thứ bảy

Hợp âm thứ bảy có tên như vậy vì nó sử dụng thang bậc 7 .

Như chúng ta đã nói ở trên, hợp âm tam tấu sử dụng nốt gốc, bậc 3 và bậc 5 để tạo hợp âm.

Vì vậy, nếu âm giai trưởng E là: E – F # – G # – A – B – C # – D # – E, thì bộ ba âm trưởng E sẽ là chữ cái thứ 1, 3 và 5: E – G # – B.

Hợp âm thứ bảy thêm một nốt phụ vào hợp âm ba và nốt mà nó thêm vào là bậc thứ 7.

Vì vậy, một hợp âm C trưởng 7 là: C – E – G – B:

hợp âm C trưởng 7
Ví dụ về hợp âm C trưởng 7

Và một hợp âm C thứ 7 sẽ là: C – Eb – G – Bb:

hợp âm C thứ 7
Ví dụ về hợp âm C thứ 7

Hợp âm chủ đạo

Một hợp âm chủ đạo giống như một hỗn hợp của chính và phụ; nó là những gì xảy ra khi bạn có quãng 3 chính (như trong hợp âm chính) và quãng 7 nhỏ.

Nó được đặt tên là hợp âm từ nốt thứ năm của thang âm được gọi là chủ đạo.

hợp âm chủ đạo
Tìm hiểu về hợp âm chủ đạo

Trong C, hợp âm thứ 3 chính là E ♮ và cung thứ 7 là Bb, vì vậy hợp âm thứ 7 chiếm ưu thế trong C sẽ là C – E – G – Bb.

Hợp âm mở rộng

Một hợp âm mở rộng như tên của nó, kéo dài qua mức độ thứ 7.

Hãy xem âm giai trưởng C kéo dài hai quãng tám này: 

âm giai trưởng kéo dài
Âm giai trưởng C kéo dài hai quãng tám

Bên dưới ghi chú là các thang độ: thứ 2, thứ 5, thứ 11, v.v.

Cách phổ biến nhất để tạo các hợp âm này là chơi từng nốt trong hợp âm thứ bảy, sau đó thêm nốt phụ lên trên.

Ví dụ: Trong phong cách này, hợp âm Cmaj9 sẽ là C – E – G – B – D, hợp âm Cmaj11 sẽ là C – E – G – B – F và hợp âm Cmaj13 sẽ là C – E – G – B – A như hình bên dưới:

hợp âm mở rộng
Ví dụ về hợp âm mở rộng

 

Bài viết tham khảo thêm:

Đăng ký tham gia học các thanh nhạc tại VietVocal để cảm nhận được sự cải thiện trong giọng hát của mình ngay hôm nay TẠI ĐÂY!

Vừa rồi là một số kiến thức cơ bản về hợp âm như Hợp âm là gì, Cấu tạo và một số loại hợp âm. Nếu thấy bài viết hữu ích, đừng quên để lại một like và share để có thể lan tỏa những kiến thức âm nhạc đến nhiều người hơn. Hẹn gặp lại các bạn ở các bài viết sau!

Đánh giá bài viết!
[Tổng: 8 Trung bình: 5]
Banner khóa học
Bài trướcCao độ là gì? Khái quát về cao độ trong thanh nhạc
Bài tiếp theoTone là gì? Cách xác định tone giọng hát chính xác nhất